CZĘŚĆ I. PODSTAWY GERIATRII 1.Cechy medycyny wieku podeszłego - Barbara Bień 1.1.Zasady opieki nad osobami starszymi 1.2.Podejście geriatryczne jako atrybut medycyny wieku podeszłego 2.Całościowa ocena geriatryczna w perspektywie fizjoterapeuty - Tomasz Kostka, Joanna Kostka 2.1.Ocena stanu funkcjonalnego 2.1.1.Skala funkcjonowania codziennego według Katza 2.1.2.Skala funkcjonowania instrumentalnego według Lawtona 2.1.3.Skala Barthel 2.1.4.Test „Wstań i idź" 2.1.5.Skala Tinetti 2.1.6.Test zasięgu funkcjonalnego 2.1.7.Test równowagi Berg 2.1.8.Test 6-minutowego marszu 2.1.9.Subiektywna ocena siły mięśniowej - test Lovetta 2.1.10.Obiektywna ocena siły mięśniowej - ocena siły uścisku ręki 2.1.11.Short Physical Performance Battery 2.1.12.Senior Fitness Test 2.1.13.Inne metody oceny funkcjonalnej 2.2.Ocena zdrowia fizycznego 2.2.1.Ocena stanu odżywienia 2.2.2.Ocena ryzyka rozwoju odleżyn i stopnia ich zaawansowania 2.2.3.Ocena bólu 2.3.Ocena funkcji umysłowych 2.3.1.Skrócony test sprawności umysłowej według Hodgkinsona 2.3.2.Krótka skala oceny stanu psychicznego 2.3.3.Geriatryczna skala oceny depresji 2.4.Ocena jakości życia 2.4.1. Kwestionariusz Euro-Qol 5D 2.5.Ocena socjalno-środowiskowa 3.Farmakoterapia geriatryczna - Agnieszka Neumann-Podczaska 3.1.Ryzyko wystąpienia niekorzystnych efektów polekowych 3.2.Polipragmazja i jatrogenny zespół geriatryczny 3.3.Kaskady lekowe 3.4.Wielolekowość a aktywność fizyczna 3.5.Podstawowe zasady bezpiecznego samoleczenia bólu 3.5.1.Paracetamol 3.5.2.Niesteroidowe leki przeciwzapalne 3.6.Problemy fizjoterapeutyczne u pacjentów stosujących leki psychotropowe (nasenne, uspokajające, przedwiekowe, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne) 4.Niedożywienie - Roma Krzymińska-Siemaszko, Marta Lewandowicz-Umyszkiewicz 4.1.Rodzaje niedożywienia 4.2.Przyczyny niedożywienia w starości 4.3.Diagnostyka niedożywienia 4.3.1.Badanie przesiewowe 4.3.2.Właściwa diagnostyka niedożywienia 4.3.3.Ocena stopnia ciężkości niedożywienia 4.3.4.Zwiększone ryzyko niedożywienia 4.4.Zasady postępowania u chorych niedożywionych 4.4.1.Modyfikacja diety 4.4.2.Doustne suplementy pokarmowe 4.5.Niedożywienie w rehabilitacji geriatrycznej 4.6.Sarkopenia i jej diagnostyka 4.6.1.Badanie przesiewowe - kwestionariusz SARC-F 4.6.2.Ocena właściwa 4.6.3.Potwierdzenie diagnozy 4.6.4.Określenie stopnia ciężkości sarkopenii 4.6.5.Podjęcie interwencji 5.Teleopieka, telerehabilitacja, wirtualna rzeczywistość - Edyta Smolis-Bąk 5.1.Telemedycyna, e-medycyna, teleopieka 5.2.Telerehabilitacja 5.3.Wirtualna rzeczywistość 6.Terapia zajęciowa w kontekście pacjenta starszego - Sławomir Tobis, Bożena Ostrowska 6.1.Modele działania stosowane w terapii zajęciowej z osobami starszymi 6.2.Cele i formy terapii zajęciowej nakierowanej na pacjenta starszego 6.3.Główne obszary interwencji terapeutycznej 6.4.Metody i narzędzia oceny wykorzystywane w praktyce terapeuty zajęciowego CZĘŚĆ II. PROFILAKTYKA PROCESÓW STARZENIA 7.Zmiany narządowe towarzyszące procesowi starzenia -Małgorzata I. Sobieszczańska 7.1.Jak starzeje się skóra? 7.2.Jak starzeje się układ nerwowy? 7.3.Jak starzeje się układ oddechowy? 7.4.Jak starzeje się układ krążenia? 7.5.Jak starzeje się układ pokarmowy? 7.6.Jak starzeje się układ moczowy? 7.7.Jak starzeje się układ wewnątrzwydzielniczy? 7.8.Jak starzeje się układ odpornościowy? 7.9.Jak starzeje się układ kostno-stawowy? 8.Dlaczego się starzejemy? Teorie starzenia się -Kornelia Kędziora-Kornatowska 8.1.Podział biologicznych teorii starzenia się 8.2.Limit Hayflicka 8.3.Rodzaje starzenia się komórkowego 8.4.Przykładowe teorie starzenia się 8.4.1.Teorie stochastyczne 8.4.2.Teorie niestochastyczne 8.5.Teorie starzenia się a profilaktyka 9.Aktywność fizyczna jako modyfikowalny czynnik tempa starzenia -Anna Skrzek 9.1.Podstawowe zasady stosowania aktywności fizycznej 9.2.Aktywność fizyczna o charakterze profilaktycznym 9.3.Aktywność fizyczna dla osób z ograniczeniami funkcjonalnymi 9.4.Aktywność fizyczna dla seniorów ze schorzeniami kardio-naczyniowymi 9.5.Przykładowe formy aktywności fizycznej 9.5.1.Aktywność fizyczna dla osób młodszych: do około 70 lat 9.5.2.Aktywność fizyczna dla osób starszych: powyżej 70 lat 9.6.Skutki ograniczenia aktywności fizycznej 10.Trening osób starszych - Anna Skrzek 10.1.Zasady treningu fizycznego osób starszych 10.2.Indywidualne obciążenia treningowe osób starszych 10.3.Formy treningu fizycznego osób w wieku starszym 10.3.1.Trening wytrzymałościowy 10.3.2.Trening siłowy 10.3.3.Trening równowagi 10.3.4.Inne formy treningu osób starszych CZĘŚĆ III. FIZJOTERAPIA W SCHORZENIACH GERIATRYCZNYCH 11.Wielkie zespoły geriatryczne - perspektywa geriatry i fizjoterapeuty - Katarzyna Wieczorówska-Tobis 12.Upadki 12.1.Geriatria-EwaDeskur-Smielecka 12.1.1.Predyspozycja osób starszych do upadków 12.1.2.Ocena ryzyka wystąpienia upadków i zalecane interwencje 12.2.Fizjoterapia - Marta Podhorecka 12.2.1.Formy i metody fizjoterapii osób starszych ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia upadku 12.2.2.Sprzęt pomocniczo-wspomagający 12.2.3.Profilaktyka upadków osób starszych 13.Nietrzymanie moczu 13.1.Geriatria - Arkadiusz Styszyński 13.2.Fizjoterapia - Kuba Ptaszkowski 13.2.1.Trening pęcherza moczowego 13.2.2.Trening mięśni dna miednicy 13.2.3.Elektrostymulacja 13.2.4.Stymulacja elektryczna tylnego nerwu piszczelowego 13.2.5.Terapia behawioralna 14.Otępienie 14.1.Geriatria-Katarzyna Wieczorowska-Tobis 14.1.1.Łagodne zaburzenia funkcji poznawczych 14.1.2.Otępienie 14.1.3.Choroba Alzheimera 14.2.Fizjoterapia osób z deficytem poznawczym - Joanna Szczepańska-Gieracha 14.2.1.Zasady pracy z osobami z deficytem poznawczym 14.2.2.Neuromuzykoterapia 15.Zespół słabości (frailty syndrome) -Anna Skalska, Joanna Czesak 15.1.Definicja zespołu słabości 15.2.Rozpowszechnienie zespołu słabości 15.3.Postępowanie prewencyjne i terapeutyczne 15.4.Zespół słabości i jego wpływ na sprawność funkcjonalną 15.5.Aktywność fizyczna i jej rola w zapobieganiu wystąpienia zespołu słabości 15.5.1.Trening aerobowy 15.5.2.Trening siłowy 15.5.3.Kombinacje treningu w zespole słabości 15.6. Suplementacja żywieniowa CZĘŚĆ IV. FIZJOTERAPIA W WYBRANYCH SCHORZENIACH WIEKU PODESZŁEGO 16.Schorzenia kardiologiczne - Edyta Smolis-Bąk 17.Dysfunkcje narządu ruchu - Anna Skrzek 17.1.Osteoporoza 17.2.Złamania osteoporotyczne 17.2.1.Złamania szyjki kości udowej 17.2.2.Złamania krętarzowe 17.2.3.Złamania bliższej nasady kości ramiennej 17.2.4.Złamania nasady dalszej kości promieniowej typu Collesa 17.2.5.Złamania trzonów kręgowych 17.3.Choroba zwyrodnieniowa stawów 17.4.Reumatoidalne zapalenie stawów 18.Choroby ośrodkowego układu nerwowego - Janusz Maciaszek, Magdalena Goliwąs, Jacek Lewandowski 18.1.Udar mózgu 18.2.Fizjoterapia po udarze mózgu 18.3.Rola fizjoterapii i aktywności fizycznej w późnym okresie u pacjenta po udarze mózgu 18.4.Aktywność fizyczna u osób starszych po udarze mózgu 18.5.Choroba Parkinsona 18.5.1. Fizjoterapia osób starszych z chorobą Parkinsona Pytania i polecenia podsumowujące 19.Choroby układu oddechowego - Krystyna Rożek-Piechura 19.1.Rehabilitacja pulmonologiczna 19.2.Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) 19.3.Astma oskrzelowa