Wprowadzenie do zagrożeń CBRN 1.1.Czym są zagrożenia CBRN 1.1.1.Znaczenie zagrożeń CBRN 1.1.2.Przyczyny i motywacje 1.2.Historia i ewolucja zagrożeń związanych ze stosowaniem materiałów CBRN 1.2.1.Początki i rozwój zagrożeń z wykorzystaniem substancji chemicznych 1.2.2.Historia zagrożeń związanych z wykorzystaniem materiałów biologicznych 1.2.3.Historia zagrożeń radiologicznych 1.2.4.Historia zagrożeń nuklearnych 1.2.5.Ewolucja zagrożeń CBRN w XXI wieku Metody badawcze stosowane w przypadku zagrożeń CBRN 2.1.Metody badawcze 2.1.1.Badania pierwotne 2.1.2.Badania wtórne 2.1.3.Metody ilościowe i jakościowe 2.2.Kryteria wyboru przypadków 2.2.1.Znaczenie zagrożenia 2.2.2.Dostępność danych empirycznych 2.2.3.Zróżnicowanie typów zagrożeń 2.2.4.Reprezentatywność geograficzna 2.2.5.Skala i intensywność zdarzeń 2.3.Przykłady wybranych zdarzeń 2.3.1.Atak sarinowy w tokijskim metrze (1995) 2.3.2.Katastrofa w Bhopalu (1984) 2.3.3.Awaria w Czarnobylu (1986) 2.3.4.Katastrofa w Fukushimie (2011) 2.3.5.Ataki wąglikiem w Stanach Zjednoczonych (2001) 2.3.6.Bomba atomowa w Hiroszimie (1945) 2.3.7.Bomba atomowa w Nagasaki (1945) 2.3.8.Test bomby wodorowej Castle Bravo (1954) 2.3.9.Test bomby wodorowej Tsar (1961) Typy zagrożeń CBRN 3.1.Czym są zagrożenia chemiczne (C) 3.1.1.Charakterystyka i klasyfikacja zagrożeń chemicznych 3.1.2.Efekty działania agentów chemicznych na człowieka i środowisko 3.1.3.Przypadki historyczne uwolnienia agentów chemicznych 3.2.Czym są zagrożenia biologiczne (B) 3.2.1.Charakterystyka i klasyfikacja zagrożeń biologicznych 3.2.2.Efekty działania agentów biologicznych na człowieka i środowisko 3.2.3.Przypadki historyczne uwolnienia agentów biologicznych 3.3.Czym są zagrożenia radiologiczne (R) 3.3.1.Charakterystyka i klasyfikacja zagrożeń radiologicznych 3.3.2.Efekty działania agentów radiologicznych na człowieka i środowisko 3.3.3.Przypadki historyczne uwolnienia agent radiologicznych 3.4.Czym są zagrożenia nuklearne (N) 3.4.1.Charakterystyka i klasyfikacja zagrożeń nuklearnych 3.4.2.Efekty działania wybuchu nuklearnego na człowieka i środowisko 3.4.3.Przypadki historyczne wybuchów nuklearnych 3.5.Najważniejsze różnice między zagrożeniami nuklearnymi a radiologicznymi Detekcja agentów CBRN 4.1.Metody detekcji chemicznych agentów 4.1.1.Technologie detekcji chemicznych agentów 4.1.2.Zastosowanie różnych technologii detekcji agentów chemicznych 4.2.Metody detekcji biologicznych agentów 4.2.1.Technologie detekcji biologicznych agentów 4.2.2.Zastosowanie różnych technologii detekcji agentów biologicznych 4.3.Metody detekcji radiologicznych agentów 4.3.1.Technologie detekcji radiologicznych agentów 4.3.2.Kierunki rozwoju technologii dla detekcji agentów radiologicznych 4.4.Metody detekcji nuklearnych agentów 4.4.1.Technologie detekcji nuklearnych agentów 4.4.2.Kierunki rozwoju technologii dla detekcji agentów nuklearnych 4.5.Analiza wybranych sposobów wykrywania agentów CBRN 4.5.1.Spektroskopia promieniowania gamma 4.5.2.Inne metody detekcji promieniowania gamma 4.5.3.Metody zdalnego monitorowania agentów CBRN 4.5.4.Systemy sensorów sieciowych dla wykrywania CBRN 4.5.5.Flame Photometric Detector (FPD) 4.5.6.łon mobility spectrometry (IMS) 4.5.7.Photoionization detectors (PID) 4.5.8.Electrochemical Cells (EC) 4.5.9.Spektrometria masowa 4.5.10.Techniki kolorymetryczne 4.5.11.Spektroskopia Ramana 4.5.12.Spektroskopia w podczerwieni 4.5.13.Detektory promieniowania rentgenowskiego Protekcja i dekontaminacja 5.1.Środki ochrony indywidualnej przed zagrożeniami CBRN 5.1.1.Rodzaje środków ochrony indywidualnej przed zagrożeniami CBRN 5.1.2.Zastosowanie środków ochrony indywidualnej CBRN 5.1.3.Wyzwania i przyszłe kierunki rozwoju środków ochrony indywidualnej przed zagrożeniami CBRN 5.2.Środki ochrony zbiorowej przed zagrożeniami CBRN 5.2.1.Typy środków ochrony zbiorowej przed zagrożeniami CBRN 5.2.2.Zastosowania środków ochrony zbiorowej przed zagrożeniami CBRN 129 5.2.3.Wyzwania i przyszłe kierunki rozwoju środków ochrony zbiorowej przed zagrożeniami CBRN 5.3.Metody dekontaminacji agentów CBRN 5.3.1.Metody dekontaminacji agentów chemicznych 5.3.2.Metody dekontaminacji agentów biologicznych 5.3.3.Metody dekontaminacji agentów radiologicznych 5.3.4.Metody dekontaminacji agentów nuklearnych 5.4.Technologie dekontaminacji CBRN 5.5.Dekontaminacja CBRN w warunkach ograniczonych zasobów 5.5.1.Strategie CBRN w warunkach ograniczonych zasobów 5.5.2.Wyzwania dekontaminacji CBRN w warunkach ograniczonych zasobów 5.6.Dekontaminacja R w kontekście awarii elektrowni jądrowych 5.6.1.Metody dekontaminacji przy awariach elektrowni atomowych 5.6.2.Technologie dekontaminacyjne dla elektrowni atomowych 5.6.3.Wyzwania dekontaminacji elektrowni atomowych 5.7.Innowacyjne technologie dekontaminacji CBRN 5.7.1.Nowoczesne technologie dekontaminacji CBRN 5.7.2.Zastosowania innowacyjnych technologii dekontaminacji CBRN 5.7.3.Wyzwania w dekontaminacji CBRN Zagrożenia przemysłowe CBRN 6.1.Przemysłowe środki chemiczne (TIC) 6.1.1.Charakterystyka przemysłowych środków chemicznych 6.1.2.Zagrożenia związane z przemysłowymi środkami chemicznymi 6.1.3.Klasyfikacja przemysłowych środków chemicznych 6.1.4.Przykłady przemysłowych środków chemicznych 6.2.Przemysłowe środki biologiczne 6.2.1.Charakterystyka przemysłowych środków biologicznych 6.2.2.Potencjalne zastosowania przemysłowych środków biologicznych 6.2.3.Środki zapobiegania i reagowania na zagrożenia związane z przemysłowymi środkami biologicznymi 6.2.4.Poziomy zabezpieczeń biologicznych (BSL) 6.3.Zagrożenia radiologiczne i nuklearne w przemyśle 6.3.1.Rodzaje zagrożeń radiologicznych i nuklearnych w przemyśle 6.3.2.Źródła zagrożeń radiologicznych i nuklearnych w przemyśle 6.3.3.Środki zapobiegania i minimalizacji ryzyka związanego z używaniem radiologicznych i nuklearnych środków przemysłowych ROZDZIAŁ 7 Terroryzm CBRN 7.1.Terroryzm chemiczny 7.1.1.Charakterystyka terroryzmu chemicznego 7.1.2.Historyczne przykłady użycia środków chemicznych w zamachach terrorystycznych 7.1.3.Strategie przeciwdziałania i zarządzania kryzysowego w przypadku zamachów terrorystycznych z użyciem środków chemicznych 7.2.Terroryzm biologiczny 7.2.1.Charakterystyka terroryzmu biologicznego 7.2.2.Historyczne przypadki użycia środków biologicznych w zamachach terrorystycznych 7.2.3.Strategie przeciwdziałania i zarządzania kryzysowego w przypadku zamachów terrorystycznych z użyciem środków biologicznych 7.3.Terroryzm radiologiczny 7.3.1.Charakterystyka terroryzmu radiologicznego 7.3.2.Historyczne przypadki użycia środków radiologicznych w zamachach terrorystycznych 7.3.3.Strategie przeciwdziałania i zarządzania kryzysowego w przypadku zamachów terrorystycznych z użyciem środków biologicznych 7.4.Terroryzm nuklearny 7.4.1.Charakterystyka terroryzmu nuklearnego 7.4.2.Historyczne przypadki użycia środków nuklearnych w zamachach terrorystycznych 7.4.3.Strategie przeciwdziałania i zarządzania kryzysowego w przypadku zamachów terrorystycznych z użyciem środkównuklearnych Zagrożenia wojenne CBRN 8.1.Broń chemiczna 8.1.1.Charakterystyka broni chemicznej 8.1.2.Historyczne przypadki użycia broni chemicznejpodczas wojny 8.1.3.Strategie przeciwdziałania zagrożeniom związanymi z bronią chemiczną 8.1.4.Konwencja o zakazie broni chemicznej 8.2.Broń biologiczna 8.2.1.Charakterystyka broni biologicznej 8.2.2.Historyczne przypadki użycia broni biologicznej podczas wojny 8.2.3.Strategie przeciwdziałania użyciu broni biologicznej podczas wojny 8.2.4.Konwencja o zakazie broni biologicznej i toksynowej 8.3.Broń radiologiczna 8.3.1.Charakterystyka broni radiologicznej 8.3.2.Historyczne przypadki użycia broni radiologicznej podczas wojny 8.3.3.Strategie przeciwdziałania użycia broni radiologicznej podczas wojny 8.4.Broń nuklearna 8.4.1.Charakterystyka broni nuklearnej 8.4.2.Historyczne przypadki użycia broni nuklearnej podczas wojny 8.4.3.Strategie przeciwdziałania użyciu broni nuklearnej podczas wojny 8.4.4.Traktaty o zakazie broni nuklearnej 8.5.Metody wykrywania i ochrony CBRN w warunkach wojennych 8.5.1.Technologie wykrywania CBRN w warunkach wojennych 8.5.2.Przykłady zastosowań systemów wykrywania CBRN w warunkach wojennych 8.5.3.Wyzwania związane z walką w środowisku skażenia CBRN 8.5.4.Przyszłe kierunki rozwoju technologii detekcji CBRN w warunkach wojennych Efekty działania agentów CBRN na człowieka 9.1.Skutki zdrowotne i objawy ekspozycji człowieka na środki CBRN 9.1.1.Skutki zdrowotne agentów chemicznych na organizm człowieka 9.1.2.Skutki zdrowotne działania agentów biologicznych na organizm człowieka 9.1.3.Skutki zdrowotne działania agentów radiologicznych na organizm człowieka 9.1.4.Skutki zdrowotne działania agentów nuklearnych na organizm człowieka 9.2.Leczenie i opieka medyczna ludzi wystawionych na działanie środków CBRN 9.2.1.Leczenie skutków działania agentów chemicznych 9.2.2.Leczenie skutków działania agentów biologicznych 9.2.3.Leczenie skutków działania agentów radiologicznych 9.2.4.Leczenie skutków działania agentów nuklearnych 9.3.Ewakuacja i zarządzanie kryzysowe w przypadku ekspozycji ludzi na działanie środków CBRN 9.3.1.Planowanie ewakuacji populacji narażonej na działanie środków CBRN 9.3.2.Strategie zarządzania kryzysowego w przypadku narażenia populacji na skutki działania CBRN 9.3.3.Rola edukacji i podnoszenia świadomości społecznej na temat zagrożeń CBRN jako środek zapobiegawczy dla ochrony zdrowotnej Działania służb kryzysowych związane z zagrożeniami CBRN 10.1.Organizacja i struktura służb kryzysowych odpowiedzialnych za reagowanie CBRN 10.1.1.Poziom krajowy dla sytuacji CBRN, na przykładzie Polski 10.1.2.Poziom regionalny dla sytuacji CBRN, na przykładzie Polski 10.1.3.Struktura organizacyjna służb odpowiedzialnych za zdarzenia CBRN 10.1.4.Współpraca międzyorganizacyjna dla reakcji na zdarzenia CBRN w Polsce 10.1.5.Ramy prawne dla zarządzania sytuacjami CBRN w Polsce 10.2.Procedury i protokoły działania w sytuacjach związanych z zagrożeniami CBRN 10.2.1.Identyfikacja i ocena zagrożeń CBRN w Polsce 10.2.2.Ewakuacja i ochrona ludności w przypadku sytuacji CBRN w Polsce 10.3.Współpraca międzynarodowa w przypadku zdarzeń CBRN dotykających terytorium Polski 10.3.1.Traktaty i konwencje międzynarodowe dotyczące CBRN, których sygnatariuszem jest Polska 10.3.2.Współpraca w zakresie CBRN z organizacjami międzynarodowymi, których sygnatariuszem jest Polska 10.3.3.Międzynarodowe programy badawczo-rozwojowe dotyczące CBRN, w których uczestniczy Polska 10.4.Zarządzanie ewakuacją podczas zgromadzeń masowych w przypadku zdarzeń CBRN w Polsce 10.5.Polska strategia ochrony cywilnej i jej kluczowe elementy 10.5.1.Koordynacja i zarządzanie przy zdarzeniach CBRN w Polsce 10.5.2.Infrastruktura technologiczna 10.5.3.Znaczenie ustawy o ochronie ludności z 2024 r. dla sytuacji CBRN w Polsce Współczesne tendencje rozwojowe w przeciwdziałaniu CBRN 11.1.Innowacje w detekcji CBRN - najbliższa przyszłość 11.2.Rozwój technologii dekontaminacyjnych CBRN - najbliższa przyszłość 11.3.Przyszłość zarządzania zagrożeniami CBRN 11.4.Wpływ potencjału zagrożeniami CBRN na rozwój strategii i polityki bezpieczeństwa 11.5.Konieczność integracji technologii przeciwdziałania CBRN z istniejącymi i przyszłymi ramami bezpieczeństwa 11.6.Nowoczesne technologie w zwiększaniu świadomości sytuacyjnej i gotowości na wydarzenia CBRN w obszarach miejskich 11.7.Potrzeby w zakresie sprzętu ochronnego przed zagrożeniami CBRN dla europejskich straży pożarnych i służb kryzysowych Przypadek użycia, analiza projektu badawczego H2020 z obszaru CBRN „EU-RADION" 12.1.1.Tło projektu „EU-RADION” 12.1.2.Ogólne cele projektu „EU-RADION” 12.1.3.Technologiczne innowacje i osiągnięcia 12.2.Konsorcjum projektu „EU-RADION” 12.2.1.Opis partnerów konsorcjum 12.2.2.Rola każdego partnera w projekcie „EU-RADION” 12.3.Cele projektu „EU-RADION” 12.3.1.Cele wysokiego poziomu (HLO) 12.3.2.Cele naukowo-technologiczne (S&T) 12.4.Metodologia projektu „EU-RADION” 12.4.1.Podejście zorientowane na użytkownika i scenariusze 12.4.2.Integracja i testowanie 12.5.Technologie i rozwiązania 12.5.1.Systemy wykrywania i identyfikacji 12.5.2.Platformy czujników 12.5.3.Narzędzia świadomości sytuacyjnej 12.6.Osiągnięcia projektu „EU-RADION” 12.6.1.Główne kamienie milowe 12.6.2.Wkład naukowy 12.7.Znaczenie projektu „EU-RADION” 12.7.1.Wkład projektu w poprawę bezpieczeństwa CBRNe w Europie 12.7.2.Zastosowanie wyników projektu w praktyce 12.8.Wnioski z projektu „EU-RADION” 12.8.1.Kluczowe wnioski 12.8.2.Rekomendacje na przyszłość Przypadek użycia, analiza projektu badawczego H2020 z obszaru CBRN „EU-SENSE" 13.1.1.Tło projektu „EU-SENSE” 13.1.2.Ogólne cele projektu „EU-SENSE” 13.1.3.Znaczenie projektu „EU-SENSE” 13.2.Konsorcjum projektu „EU-SENSE” 13.2.1.Opis partnerów konsorcjum 13.2.2.Rola każdego partnera w projekcie „EU-SENSE” 13.3.Cele projektu „EU-SENSE” 13.3.1.Cele wysokiego poziomu (HLO) 13.3.2.Cele naukowo-technologiczne (S&T) 13.4.Metodologia projektu „EU-SENSE” 13.5.Technologie i rozwiązania 13.5.1.Systemy wykrywania i identyfikacji 13.5.2.Platformy czujników 13.5.3.Narzędzia świadomości sytuacyjnej 13.6.Osiągnięcia projektu „EU-SENSE” 13.6.1.Główne kamienie milowe projektu „EU-SENSE” 13.6.2.Wkład naukowy 13.7.Znaczenie projektu „EU-SENSE” 13.7.1.Wkład projektu w poprawę bezpieczeństwa CBRNe w Europie 13.7.2.Zastosowanie wyników projektu „EU-SENSE” w praktyce 13.8.Wnioski z projektu „EU-SENSE” 13.8.1.Kluczowe wnioski 13.8.2.Rekomendacje na przyszłość Podsumowanie, wnioski i rekomendacje 14.1.Kluczowe wnioski 14.1.1.Technologiczny postęp w detekcji i protekcji 14.1.2.Innowacyjne metody dekontaminacji 14.1.3.Strategiczne zarządzanie kryzysowe 14.1.4.Międzynarodowa współpraca i standaryzacja 14.1.5.Wykorzystanie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego 14.1.6.Zdalne operacje i automatyzacja 14.1.7.Edukacja i szkolenia 14.1.8.Przyszłość zarządzania zagrożeniami CBRN 14.2.Rekomendacje dla praktyków 14.2.1.Rozwój i wdrażanie zaawansowanych technologii detekcji 14.2.2.Zwiększenie inwestycji w szkolenia i symulacje 14.2.3.Promowanie międzynarodowej współpracy 14.2.4.Wdrażanie nowoczesnych systemów zarządzania informacją 14.2.5.Zdalne operacje i automatyzacja 14.2.6.Edukacja i szkolenia Wykaz tabel341 14.1.7.Edukacja i szkolenia 14.1.8.Przyszłość zarządzania zagrożeniami CBRN 14.2. Rekomendacje dla praktyków 14.2.1.Rozwój i wdrażanie zaawansowanych technologii detekcji 14.2.2.Zwiększenie inwestycji w szkolenia i symulacje 14.2.3.Promowanie międzynarodowej współpracy 14.2.4.Wdrażanie nowoczesnych systemów zarządzania informacją 14.2.5.Zdalne operacje i automatyzacja 14.2.6.Edukacja i szkolenia